Cztery fale rozszerzeń

również: 4 fale rozszerzeń człowieka · Four waves of cognitive extension

Historyczna sekwencja rozszerzeń kognicji: pismo (~5000 p.n.e., pamięć), druk (~1450, dystrybucja), internet (~1990, dostęp), AI/LLM (~2022, przetwarzanie). Fala 4 jako próg jakościowy.

Historyczna sekwencja rozszerzeń ludzkiej kognicji przez technikę:

  1. Pismo (~5000 p.n.e.) — eksternalizacja pamięci
  2. Druk (~1450) — dystrybucja wiedzy
  3. Internet (~1990) — natychmiastowy dostęp do wiedzy
  4. AI/LLM (~2022) — eksternalizacja samego przetwarzania (wnioskowania)

Dlaczego fala 4 to próg, nie kolejny stopień

3 pierwsze fale rozszerzały pamięć i dostęp — całe przetwarzanie zostawało w czaszce. Fala 4 jako pierwsza wykonuje operacje na znaczeniu: wnioskuje, syntetyzuje, krytykuje. Pismo: “zapamiętaj to za mnie”. Druk: “rozdaj to innym”. Internet: “znajdź mi to”. AI: “przemyśl to ze mną”.

Wzorce towarzyszące falom

Każda fala: (a) odbiera monopol dotychczasowym pośrednikom wiedzy, (b) wywołuje panikę “to nas ogłupi” (Platon o piśmie w Fajdrosie), która jest w połowie słuszna, (c) adoptuje się szybciej niż poprzednia, bo jedzie na jej infrastrukturze — tysiąclecia → stulecia → dekady → miesiące.

Tabela kompaktowa: rozdział 1. Pełne omówienie z kolumnami “kto stracił monopol” i “czas adopcji”: rozdział 2.